ΕΛΛΑΔΑ Στην πρέσα μεταξύ ΕΚΤ και Eurogroup


...

Από τη μια η πολιτική πίεση των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης, από την άλλη η οικονομική πίεση που ασκεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, και στη μέση η Ελλάδα. Απέναντι στους αριθμούς και τα πιεστικά χρονοδιαγράμματα ο έλληνας υπουργός Οικονομικών Γιάννης Βαρουφάκης σκοπεύει να αντιτάξει «τον ορθό λόγο που δημιούργησε η Ευρώπη».


Επιμέλεια: Σοφία Χριστοφορίδου

Αυτή η εβδομάδα θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, αρχής γενομένης από την ανάγνωση των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησης (και των μηνυμάτων που θα σταλούν μέσω αυτών στο εσωτερικό και στο εξωτερικό). Ακολουθεί τη Δευτέρα και την Τρίτη η συνάντηση των υπουργών Οικονομικών της Ομάδας των Είκοσι (G20) στην Κωνσταντινούπολη, όπου αναμένεται να συζητηθεί μεταξύ άλλων και το θέμα της Ελλάδας. Την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου θα πραγματοποιηθεί η έκτακτη συνεδρίαση του Eurogroup με θέμα το ελληνικό πρόγραμμα, ενώ την ίδια μέρα θα τεθεί σε εφαρμογή η απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να κλείσει τη στρόφιγγα του φθηνού δανεισμού στις ελληνικές τράπεζες. Την επομένη, 12 Φεβρουαρίου, είναι προγραμματισμένη η σύνοδος κορυφής. Θα ακολουθήσει η προγραμματισμένη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης στις 16 Φεβρουαρίου, οπότε θα ληφθούν οριστικές αποφάσεις, ενώ δεν αποκλείεται να πραγματοποιηθεί μία ακόμη -εμβόλιμη- συνάντηση, αν στο μεταξύ δεν βρεθεί σημείο σύγκλισης μεταξύ των δύο μερών.
Ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων Ρόιτερς ότι η Ελλάδα πρέπει ως τις 16 Φεβρουαρίου να έχει ζητήσει την παράταση του προγράμματος, ώστε να εξασφαλίσει τη συνέχιση της οικονομικής στήριξης από την ευρωζώνη. Υπενθυμίζεται ότι η παράταση του ελληνικού προγράμματος λήγει στις 28 Φεβρουαρίου 2015 και η κυβέρνηση κατέστησε σαφές ότι «θα μείνει πιστή στη σαφή λαϊκή εντολή και δεν πρόκειται να δεχτεί επέκταση του καταστροφικού και αδιέξοδου μνημονίου».
Το τι θα συμβεί μετά την εκπνοή του τρέχοντος προγράμματος παραμένει «εντελώς ανοιχτό» κατά το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών, που διά του εκπροσώπου του, Μάρτιν Γιέγκερ, έκανε σαφές ότι πρώτα θα πρέπει να ολοκληρωθεί το τρέχον πρόγραμμα. Προειδοποίησε μάλιστα την ελληνική κυβέρνηση να μην ακυρώσει μεταρρυθμίσεις οι οποίες έχουν ήδη ολοκληρωθεί από τους προκατόχους της. «Αν έτσι είναι, ότι δηλαδή ήδη υπάρχοντα στοιχεία ακυρώνονται, αυτό δεν θα ήταν καλό σημάδι», σημείωσε.

Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ
«Ο χρόνος που διαθέτει η νέα ελληνική κυβέρνηση για να καταλήξει σε μια συμφωνία με τους πιστωτές της όσον αφορά την αναχρηματοδότηση του χρέους της έχει μειωθεί λόγω των περιορισμών ρευστότητας» που αντιμετωπίζει η Αθήνα, ανέφερε ο οίκος αξιολόγησης S&P, εξηγώντας γιατί προχώρησε σε υποβάθμιση του κρατικού αξιόχρεου της Ελλάδας σε B- από B, με αρνητική προοπτική. Ο οίκος επικαλέστηκε τις «αβεβαιότητες όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα και την επίτευξη μιας τέτοιας συμφωνίας», ενώ έκανε λόγο περί κινδύνου «επιτάχυνσης της απόσυρσης των αποταμιεύσεων από τις τράπεζες, της μείωσης των επενδύσεων και της εξασθένισης των φορολογικών εσόδων» της Ελλάδας.
Η υποβάθμιση της Ελλάδας ήρθε μόλις δύο μέρες μετά την απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να πάψει να δέχεται από τις 11 Φεβρουαρίου τα ελληνικά ομόλογα ως εγγυήσεις για τη χορήγηση ρευστότητας στις ελληνικές τράπεζες, κίνηση που ερμηνεύθηκε από τη συντριπτική πλειοψηφία των αναλυτών ως «προειδοποιητική βολή» προς τη νέα ελληνική κυβέρνηση. Πλέον, από την Τετάρτη η μοναδική πηγή χρηματοδότησης των ελληνικών τραπεζών είναι ο έκτακτος μηχανισμός ρευστότητας ELA μέσω της ΤτΕ, που όμως έχει πολύ μεγαλύτερο κόστος (1,55% έναντι 0,05% που είναι το επιτόκιο δανεισμού απευθείας από την ΕΚΤ, με ενέχυρο κρατικά ομόλογα). Στις 18 Φεβρουαρίου τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ θα πρέπει να λάβουν σχετική απόφαση για την ανανέωση της πρόσβασης των ελληνικών τραπεζών στον ELA. Ούτως ή άλλως η χρηματοδότηση μέσω ELA δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για απεριόριστο χρονικό διάστημα, ωστόσο η ανάγκη πρόσβασης σε αυτόν θα εξαρτηθεί και από τη συμπεριφορά των καταθετών ως προς την εκροή των καταθέσεών τους.
Πάντως ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας Γιάννης Στουρνάρας έσπευσε να διασκεδάσει τις ανησυχίες, διαβεβαιώνοντας ότι «η ρευστότητα είναι απολύτως ασφαλής». Σημειωτέον ότι οι τράπεζες διαθέτουν και μια επιπλέον εφεδρεία ρευστότητας, τα ομόλογα EFSF ύψους 39 δισ. ευρώ, τα οποία συνεχίζουν να γίνονται αποδεκτά από την ΕΚΤ.

Γ. ΣΤΑΘΑΚΗΣ Χρεοκοπία για 5 δισ. ευρώ αν δεν μαλακώσουν οι εταίροι
Με δεδομένα α) ότι τα φορολογικά έσοδα μειώθηκαν κατά 7% ή σχεδόν 1,5 δισ. ευρώ το Δεκέμβριο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, και πιθανότατα μειώθηκαν κατά παρόμοιο ποσό τον Ιανουάριο, αλλά και β) ότι η Ελλάδα δεν ζητάει τις εναπομείνασες δόσεις του υφιστάμενου προγράμματος (πέραν του 1,9 δισ. που οφείλουν να επιστρέψουν η ΕΚΤ και οι κεντρικές τράπεζες των κρατών-μελών από τα κέρδη που είχαν από τη διακράτηση ελληνικών ομολόγων - προγράμματα SMP και ANFA), θα προκύψει άμεσα ανάγκη για ρευστό. «Θα έχουμε πρόβλημα ρευστότητας τον Μάρτιο αν δεν βελτιωθούν οι φόροι» δήλωσε ο υπουργός Οικονομίας Γιώργος Σταθάκης, σύμφωνα με το Dow Jones Newswires. Πάντως οι Έλληνες, κατά τον Γερούν Ντάισελμπλουμ, «αν επιδείξουν σύνεση στον προϋπολογισμό τους, αν προωθήσουν τα σωστά μέτρα, είμαι βέβαιος ότι οι αγορές, οι νομισματικές αρχές και οι πολιτικοί θα τους δείξουν μεγάλη εμπιστοσύνη».

ΚΑΤΕΡΡΕΥΣΕ Η «ΓΕΦΥΡΑ» ΤΩΝ 4,5 ΔΙΣ.
Η χώρα μας ζήτησε να της δοθεί η δυνατότητα έκδοσης εντόκων γραμματίων πέρα από το όριο των 15 δισ., κατά επιπλέον 4,5 δισ. ευρώ. Αυτό το ποσό, που χαρακτηρίζεται ως χρηματοδότηση-γέφυρα, είναι απαραίτητο για να καλυφθούν οι ανάγκες της χώρας στο μεσοδιάστημα, αν φυσικά οι εταίροι αποφασίσουν να δώσουν στην Ελλάδα χρόνο ώστε να επαναδιαπραγματευθεί τους όρους του διεθνούς πακέτου. Σύμφωνα ωστόσο με πηγές που επικαλείται ο διεθνής Τύπος, το ελληνικό αίτημα απερρίφθη από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Κατόπιν τούτων, «η Ελλάδα μπορεί να μείνει από ρευστό εντός εβδομάδων», εκτιμά η εφημερίδα Wall Street Journal. Αν η Γερμανία και οι άλλες κυβερνήσεις της ευρωζώνης δεν μαλακώσουν τη θέση τους σχετικά με την παροχή χρηματοδότησης-γέφυρα, η Ελλάδα «θα είναι η πρώτη χώρα που θα χρεοκοπήσει για 5 δισ. ευρώ» δήλωσε ο κ. Σταθάκης. Προς το παρόν πάντως τόσο ο κ. Ντάισελμπλουμ όσο και ο γερμανός υπουργός Οικονομικών αρνούνται να μπουν στη συζήτηση για κάποιου είδους «δάνειο-γέφυρα».
Πέρα από τις τρέχουσες ανάγκες η κυβέρνηση θα πρέπει να αποπληρώσει τους επόμενους μήνες δανειακές υποχρεώσεις 4 δισ. ευρώ στο ΔΝΤ και 7 δισ. ευρώ στην ΕΚΤ. Όπως αναφέρει το ειδησεογραφικό πρακτορείο, άλλοι αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι η χώρα θα έχει δυσκολία να πληρώσει συντάξεις και άλλες υποχρεώσεις πέραν του Φεβρουαρίου. Με δεδομένο ότι οι ελληνικές τράπεζες λειτουργούν και ως βασικοί χρηματοδότες του κράτους με τη συμμετοχή τους στις εκδόσεις εντόκων γραμματίων, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η δημοπρασία τρίμηνων εντόκων γραμματίων, για την άντληση 875 εκατ. ευρώ, που ανακοίνωσε ο ΟΔΔΧ για τις 11 Φεβρουαρίου (την ημέρα δηλαδή που θα τεθεί σε εφαρμογή η απόφαση της ΕΚΤ).

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ Δεν υπάρχουν αντοχές ως το τέλος Φεβρουαρίου
Ο χρόνος δεν πιέζει μόνο την ελληνική κυβέρνηση αλλά και τις ελληνικές επιχειρήσεις, που βίωσαν την εβδομάδα που πέρασε ένα οδυνηρό déjà vu. Πελάτες και προμηθευτές στο εξωτερικό άρχισαν να ακυρώνουν παραγγελίες, να ζητούν πληρωμές μόνο σε μετρητά και να μην κάνουν δεκτές τις εγγυητικές επιστολές των ελληνικών τραπεζών εξαιτίας του country risk που διαβλέπουν για την Ελλάδα.
Αυτή η αντιμετώπιση δεν περιορίζεται μόνο σε συνεργάτες ελληνικών επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκές χώρες. Ακόμη και πελάτες από την Αφρική ζητούν εγγυητικές καλής εκτέλεσης. Το κλίμα άρχισε να επιδεινώνεται μετά τη δεύτερη αποτυχημένη ψηφοφορία για εκλογή προέδρου της Δημοκρατίας, τον περασμένο Δεκέμβριο, και από την αρχή της προηγούμενης εβδομάδας, έπειτα και από την απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) να μη δέχεται τα ελληνικά ομόλογα ως ενέχυρο και να σταματήσει τη χρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών, οι επιχειρηματίες θυμήθηκαν τις ημέρες του 2012.
«Οι ανάγκες της πραγματικής οικονομίας δεν μπορούν να περιμένουν άλλο τη διευθέτηση του χρέους της Ελλάδας, ούτε τις χρηματοδοτικές γέφυρες, για να καταστρώσουμε τις μακροχρόνιες στρατηγικές μας. Πρέπει να λυθεί οριστικά το ζήτημα της ρευστότητας, γιατί αρχίσαμε να δεχόμαστε τα πρώτα αρνητικά μηνύματα από συνεργάτες του εξωτερικού. Έχει αρχίσει να διαμορφώνεται μια αρνητική κατάσταση, που μας επιστρέφει στο 2012», ανέφερε την Παρασκευή στο περιθώριο συνέντευξης Τύπου ο πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος Θ. Σαββάκης. Όπως είπε, «τις τελευταίες τρεις ημέρες έχει χτυπήσει ένα πολύ σημαντικό καμπανάκι για όλους μας. Συνεργάτες, προμηθευτές και ξένες τράπεζες δεν δέχονται τις εγγυητικές επιστολές των ελληνικών τραπεζών ούτε ως cash collateral (σ.σ. ενεχυρίαση μετρητών ή τίτλων). Ξεκινά πάλι η ιστορία του country risk (σ.σ. αυξημένος κίνδυνος χώρας). Η πραγματική οικονομία όμως έχει ανάγκες που τρέχουν, η βιομηχανία δεν μπορεί να κάνει υπομονή μέχρι το τέλος του Φεβρουαρίου. Να δούμε τι θα γίνει και μετά να καταστρώσουμε τη μακροπρόθεσμη στρατηγική της χώρας», επεσήμανε. «Οι ελληνικές επιχειρήσεις, όσες επιβίωσαν την τελευταία διετία, κατάφεραν να προσαρμοστούν σε τελείως διαφορετικές συνθήκες, εξάντλησαν το ‘λίπος’ που είχαν, μείωσαν τα κόστη, τώρα δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια, αν δεν υπάρχουν πιστώσεις από τις τράπεζες δεν μπορούμε να προχωρήσουμε. Κάθε μέρα που περνάει επιβαρύνονται όλο και περισσότερες επιχειρήσεις και πολύ φοβάμαι ότι σύντομα δεν θα έχουν μείνει ούτε καν με το ένα πόδι στις αγορές του εξωτερικού», σημείωσε.
Από την πλευρά του, ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος του ΣΒΒΕ Γιάννης Σταύρου επισήμανε ότι ήδη έχουν αρχίσει να ακυρώνονται και δρομολογημένες παραγγελίες. Ο ίδιος σημείωσε πάντως ότι η διοίκηση του ΣΒΒΕ συμφωνεί σε πολλά σημεία με το πρόγραμμα παραγωγικής ανασυγκρότησης που προτείνει η νέα κυβέρνηση, το οποίο έχει ενσωματώσει πολλές προτάσεις των βιομηχάνων. Αυτό που μετράει τώρα είναι ο παράγοντας χρόνος, κατέληξε.
http://www.makthes.gr