«Άρωμα» αμαρτωλής υποθαλάσσιας αρτηρίας στο Μετρό Θεσσαλονίκης Η νέα απόφαση του ΚΑΣ τίναξε το έργο στον αέρα


Σε «ριμέικ» της υποθαλάσσιας αρτηρίας της Θεσσαλονίκης, ενός έργου που δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ, αλλά χρέωσε το Δημόσιο με δεκάδες εκατομμύρια ευρώ, οδηγείται το Μετρό Θεσσαλονίκης μετά τη νέα γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού ..Συμβουλίου (ΚΑΣ) για τις αρχαιότητες του σταθμού Βενιζέλου, ο οποίος οδηγείται σε κατάργηση, με αποτέλεσμα να ανατρέπεται ο σχεδιασμός της κατασκευής του μητροπολιτικού σιδηρόδρομου της πόλης.


Η νέα απόφαση του ΚΑΣ της 15ης Σεπτεμβρίου, που ανέτρεψε προηγούμενη γνωμοδότησή του η οποία είχε γίνει δεκτή από το υπουργείο Πολιτισμού περί απόσπασης, επανατοποθέτησης και ανάδειξης των αρχαιοτήτων με παράλληλη κατασκευή του σταθμού, προκάλεσε τεράστια ερωτηματικά σε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.

Και αυτό διότι, όπως αναφέρουν πηγές κοντά στην υπόθεση, κανένα νέο δεδομένο και καμία νέα εξέλιξη δεν έχει προκύψει από τότε που εντοπίστηκαν οι αρχαιότητες του Σταθμού Βενιζέλου, με αποτέλεσμα να μη δικαιολογείται τέτοια ραγδαία στροφή του ΚΑΣ.

Σημειωτέον ότι η ανασκαφή στον σταθμό Βενιζέλου σταμάτησε στις 21 Δεκεμβρίου 2012 και, ως εκ τούτου, δεν έχει εντοπιστεί κανένα νέο εύρημα. Μάλιστα, από τα 20 εκατ. ευρώ που έχουν δαπανηθεί συνολικά για τον σταθμό, τα 16 εκατ. ευρώ αφορούν αρχαιολογικές εργασίες - στην πλειονότητά τους (13 εκατ. ευρώ) ημερομίσθια.

Παράλληλα, όπως τονίζουν, η νέα πρόταση του δήμου Θεσσαλονίκης περί δημιουργίας μίας αρχαιολογικής «πλάζα» στο σημείο (η οποία αμφισβητεί τη σκοπιμότητα δημιουργίας σταθμού στο σημείο) δεν συνοδεύεται από επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση, γι' αυτό και άλλωστε το ΚΑΣ την απέρριψε.

Αυτό όμως που, σύμφωνα με πηγές κοντά στο έργο, είναι ανησυχητικό είναι ότι τυχόν κατάργηση του σταθμού Βενιζέλου θα ανατρέψει τη συγκοινωνιακή ισορροπία του Μετρό, αλλά και τη μελέτη κόστους - οφέλους του έργου, βάσει της οποίας χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και την ΕΕ, ενώ θα δώσει ένα ακόμη «πάτημα» στην ανάδοχο κοινοπραξία να διεκδικήσει και νέες οικονομικές αξιώσεις.

Άλλωστε, προ των εκλογών το Δημόσιο και ο ανάδοχος διαπραγματεύονταν μία «λύση-σκούπα» στα προβλήματα του έργου, η οποία θα συνοδευόταν και από την καταβολή αποζημιώσεων έως το ύψος των 130 εκατ. ευρώ.

Τσίτουρας: Απρόβλεπτες, αρνητικές συνέπειες στο έργο

Σύμφωνα με επιστολή που έστειλε ο επικεφαλής της Αττικό Μετρό κ. Χρήστος Τσίτουραςπρος το υπουργείο Πολιτισμού, η πρόταση του δήμου Θεσσαλονίκης, την οποία προώθησε στο ΚΑΣ ο πρώην υπουργός Πολιτισμού, κ. Νίκος Ξυδάκης, «οδηγεί στην κατάργηση του Σταθμού του Μετρό "Βενιζέλου" από την τρέχουσα εργολαβία». «Τυχόν κατάργηση του Σταθμού "Βενιζέλου" από την τρέχουσα εργολαβία είναι δυνατόν να επιφέρει απρόβλεπτες αρνητικές συνέπειες στο έργο, στην ελληνική οικονομία, καθώς και στην τοπική κοινωνία» αναφέρει.

Η Αττικό Μετρό, η οποία δεν παρέστη στην κρίσιμη συνεδρίαση του ΚΑΣ, έλαβε γνώση της πρότασης του δήμου μόλις την προηγούμενη εβδομάδα. «Η ημερομηνία συζήτησης ορίστηκε με τη μορφή του κατεπείγοντος λίγες ημέρες πριν από τη διεξαγωγή των εθνικών εκλογών με σκοπό την επανεξέταση προηγούμενων αποφάσεων του ΚΑΣ και με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη λήψη μιας τόσο σημαντικής απόφασης για ένα σοβαρότατο θέμα που απασχολεί την πολιτική ηγεσία, την τοπική κοινωνία και την επιστημονική κοινότητα από τον Δεκέμβριο του 2012» αναφέρει στην επιστολή του ο κ. Τσίτουρας.

«Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι στις 24 και 25 Σεπτεμβρίου 2015 θα βρίσκεται στην Ελλάδα για προγραμματισμένη, από καιρό, επίσκεψη η Επιτροπή Ελέγχου Χρηματοδοτήσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (CONT) με σκοπό να ελέγξει την πρόοδο και τη χρηματοδότηση συγχηματοδοτούμενων έργων που εκτελούνται στη χώρα μας, στα οποία περιλαμβάνεται και το Μετρό Θεσσαλονίκης. Η επιτροπή θα ενημερωθεί για το έργο στα γραφεία της εταιρείας μας στη Θεσσαλονίκη, όπως η ίδια έχει ζητήσει» σημειώνει.

Έχουν αναληφθεί δεσμεύσεις για τα τεχνικά δεδομένα

«Το έργο του Μετρό της Θεσσαλονίκης κατασκευάζεται ως δημόσιο έργο, μετά από διεθνή διαγωνισμό και έχουν αναληφθεί δεσμεύσεις για τα τεχνικά δεδομένα του, στα οποία περιλαμβάνεται η κατασκευή βασικής γραμμής 9,6 χιλιομέτρων με δεκατρείς σταθμούς, μεταξύ των οποίων και ο σταθμός "Βενιζέλου", που τεκμηριώθηκαν μετά από συγκοινωνιακές μελέτες. Τα στοιχεία αυτά υπήρξαν καθοριστικά για να ενταχθεί το έργο σε προγράμματα που συγχρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων» επισημαίνει ο επικεφαλής της Αττικό Μετρό.

«Για την κατασκευή του έργου, με τα συγκεκριμένα τεχνικά χαρακτηριστικά, έχουν δοθεί όλες οι προβλεπόμενες από την εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία αδειοδοτήσεις-εγκρίσεις, στις οποίες περιλαμβάνεται και η έγκριση της μελέτης χάραξης και των λοιπών στοιχείων του έργου από το υπουργείο» συνεχίζει η επιστολή.

Όπως σημειώνει, η υπουργική απόφαση με την οποία έγινε αποδεκτή η προηγούμενη γνωμοδότηση του ΚΑΣ, «αναφέρεται με σαφήνεια στην προστασία και ανάδειξη των αρχαιοτήτων που αποκαλύφθηκαν στο σταθμό "Βενιζέλου"» και «αφού εξετάστηκαν και συνεκτιμήθηκαν πλήθος λόγων και εναλλακτικών λύσεων που περιελάμβανε η σχετική  μελέτη της ΑΜ, δηλαδή έξι σενάρια, περιλαμβανομένης και της διατήρησης των αρχαιοτήτων κατά χώραν (in situ) και έξι εναλλακτικές προτάσεις για τον ανασχεδιασμό του σταθμού, με απόσπαση και επανατοποθέτηση των αρχαιοτήτων μετά την κατασκευή του».

Ο δήμος αμφισβητεί την προηγούμενη συμφωνία

Σύμφωνα με τον κ. Τσίτουρα, η προηγούμενη απόφαση του ΚΑΣ ενέκρινε «τη μελέτη ανάδειξης των συγκεκριμένων αρχαιοτήτων, με επανατοποθέτησή τους μετά την κατασκευή του σταθμού, δηλαδή αφού προηγηθεί και εξασφαλιστεί η άρτια απόσπασή τους, με βάση εξειδικευμένες μελέτες που θα εγκριθούν επίσης από το ΚΑΣ».

«Επισημαίνεται ότι η ως άνω εγκεκριμένη μελέτη εκπονήθηκε με τη συνεργασία της Αττικό Μετρό, επιστημόνων που υπέδειξε ο δήμος Θεσσαλονίκης και των αρμοδίων υπηρεσιών του υπουργείου σας» σημειώνει.

«Η υπόψη πρόταση του δημάρχου Θεσσαλονίκης, λίγους μόλις μήνες μετά την εκφρασθείσα συναίνεσή του στη μελέτη ανασχεδιασμού του σταθμού, που εγκρίθηκε από το ΚΑΣ ομόφωνα, έρχεται να αμφισβητήσει εμπράκτως την άμεσα συνδεδεμένη με αυτήν προκριθείσα βέλτιστη λύση για την απόσπαση και επανατοποθέτηση των αρχαιοτήτων, την οποία υποστήριξε και όλη η επιστημονική κοινότητα της πόλης, μέσα από ομάδες ειδικών επιστημόνων όλων των ειδικοτήτων, που συγκρότησαν τόσο το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), όσο και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος/Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας (ΤΕΕ/ΤΚΜ). Κινείται δηλαδή απόλυτα εκτός του πλαισίου των σχετικών υπουργικών αποφάσεων και των σχετικών γνωμοδοτήσεων του ΚΑΣ, παρά τα εκ του αντιθέτου αναφερόμενα στη σχετική επιστολή του δημάρχου» επισημαίνει ο κ. Τσίτουρας.

«Η κρισιμότητα του έργου του Μετρό Θεσσαλονίκης και οι σημαντικές καθυστερήσεις που έχουν σημειωθεί μέχρι σήμερα για διάφορους λόγους επιβάλλουν την εξέταση κάθε νέας πρότασης με υπευθυνότητα και σοβαρότητα για την αποφυγή προχειροτήτων στην αντιμετώπιση ενός θέματος, όπως αυτό του Σταθμού "Βενιζέλου", το οποίο θέμα ταλανίζει την πόλη και το έργο για πάνω από 2 χρόνια, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη την αδιαμφισβήτητη αξία και μοναδικότητα των αρχαιολογικών ευρημάτων» συνεχίζει.

Η Αττικό Μετρό, επισημαίνεται, προτίθεται να εξετάσει όσα περιλαμβάνει η συγκεκριμένη πρόταση και να διατυπώσει αναλυτικά τις απόψεις της εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος. Ωστόσο, η πρόταση του κ. Τσίτουρα για αναβολή της συζήτησης δεν έγινε αποδεκτή από το ΚΑΣ.

Ταφόπλακα για το έργο

«Η απόφαση αποτελεί όχι μόνο ταφόπλακα για τον σταθμό, αλλά πιθανώς για όλο το έργο, διότι αλλάζει τον σχεδιασμό του και παραπέμπει πολύ πέρα του 2020 την ολοκλήρωση του, ενώ θέτει εν αμφιβόλω τη συνέχιση της χρηματοδότησής του από τα ευρωπαϊκά προγράμματα» δήλωσε σχετικά ο πρώην γενικός γραμματέας Υποδομών κ. Στράτος Σιμόπουλος.